Một biệt thự cổ tại Đà Lạt đang được sửa chữa.

Thời gian đầu ít ai ngó ngàng tới, nhưng từ 2 năm qua, nhiều DN trong nước đã bắt đầu “săn lùng” BT cổ. Trong số 88 căn BT để ở và 38 căn BT kinh doanh có vị trí đẹp, hầu hết đều được đăng ký, phần lớn đã triển khai, nhất là các khu vực tập trung nhiều BT cổ như khu Lê Lai, Trần Hưng Đạo, Nguyễn Du, Phó Đức Chính.

Hiện chỉ còn một số ít BT đang vướng giải tỏa và diện tích đất hẹp nên nhà đầu tư còn chần chừ. Các BT ở khu Lê Lai và resort Hoàng Anh Gia Lai (đều 4 sao) đã được đưa vào kinh doanh, hy vọng mang lại cho du lịch Đà Lạt một làn gió mới.

Khu BT Trần Hưng Đạo nhìn bên ngoài tưởng chừng còn tương đối nguyên vẹn, dễ phục hồi, nhưng khi bắt tay vào làm thì phát sinh rất nhiều chi phí. Ông Lê Văn Thìn, Phó Ban Quản lý dự án của Công ty CADASA, cho biết: “Năm 2005, khi lập dự án đầu tư tôn tạo, nâng cấp 13 BT, dự trù kinh phí  là 92 tỷ đồng. Trong đó có căn dự trù kinh phí  làm nội thất 60 triệu đồng nhưng nay kinh phí thực tế đã gấp 10 lần. Tổng đầu tư cho công trình tăng vọt”.

Ngày trước, các BT dùng rất nhiều gỗ từ mái, cột đến sàn, tủ, nay đã mục nát và phải cải tạo để phù hợp công năng kinh doanh nên cũng ngốn thêm nhiều kinh phí. Tương tự, ở khu BT Lê Lai, việc phục hồi nguyên trạng cũng tốn rất nhiều thời gian và kinh phí đầu tư.

Tính ra, để đầu tư hoàn chỉnh một khu BT trong một không gian tổng thể tốn không dưới 5 tỷ đồng. Với các BT đơn lẻ thì suất đầu tư nhẹ nhàng hơn, bình quân hơn 1 tỷ đồng là có một cái dùng để ở hoặc làm văn phòng giao dịch. Trong đó, nhà đầu tư phải ứng trước tiền cho địa phương để giải tỏa số hộ đang ở tập thể khoảng 350-400 triệu đồng/căn và phần còn lại là đầu tư nâng cấp.

BT số 1A-1B đường Quang Trung vốn là BT của bà Phi Ánh  (thứ phi của cựu hoàng Bảo Đại) là một trong vài kiến trúc đá độc đáo của Đà Lạt, có kinh phí phục hồi rất tốn kém. Ông Nguyễn Quốc Hoài, Chủ tịch HĐQT kiêm TGĐ Công ty TNHH Hoài Nam, cho biết: “Ban đầu, kinh phí dự kiến khoảng 10 tỷ đồng, nhưng giờ hơn rồi, vì bên trong mục nát hết, chỉ còn mỗi cái xác nhà”.
 
Tiền thôi chưa đủ

Để thành công trong việc đầu tư vào BT cổ thì tiền thôi chưa đủ. Có rất nhiều khó khăn đặt ra cho các nhà đầu tư lẫn người thực hiện các dự án nâng cấp, trùng tu, bởi thiết kế mẫu của các BT không còn đầy đủ, nhất là việc tìm kiếm ra các thiết bị đồng bộ để phục hồi nguyên trạng là cả một thử thách.

KTS Cao Thành Nghiệp tâm sự: “Nếu không có niềm say mê với mảng kiến trúc cổ này thì rất khó làm thành công. Ngày xưa, các BT cổ dùng nhiều gỗ to dài làm đà, trần, sàn, đều bằng gỗ tốt, nay nhiều cái đã mục nên việc tính toán phục hồi, cải tạo sao cho đúng nguyên trạng là cực kỳ vất vả. Chưa kể, việc tôn tạo, nâng cấp phải tính toán đến công năng sử dụng kinh doanh mới mong lấy lại được vốn. Tất cả là một bài toán hóc búa đòi hỏi các KTS phải “vò đầu, bứt trán”.

Đầu tư vào BT cổ rất tốn kém, nhưng nếu biết quản lý khai thác tốt sẽ thu được nhiều ngoại tệ. Đó là trường hợp của khu BT Lê Lai đang do một tập đoàn nước ngoài quản trị điều hành, giá phòng thấp nhất gần 20 USD/đêm nhưng vẫn có nhiều du khách đến ở cả tuần, nửa tháng.

Các khu BT cổ là những bảo tàng sống về kiến trúc, có thể dùng làm ngoại cảnh để quay phim, có thể bán vé cho khách vào tham quan, là nơi có không gian rất đặc biệt. Nhưng trên hết, với những ai quan tâm đến kiến trúc biệt thự Đà Lạt đều hiểu rằng giá trị của các BT cổ không chỉ là những con số tiền tỷ mà chính là giá trị vô hình - là cái hồn của đô thị Đà Lạt, góp phần làm nên vườn kiến trúc khổng lồ của thành phố hoa.

Văn Phong

Trích theo báo SGGP : Cập nhật ngày 16/10/2007 lúc 09:11'(GMT+7)